ทำความเข้าใจกับ Stem Cell Therapy​

ทำความเข้าใจกับ Stem Cell Therapy​

คุณอาจเคยได้ยินมาบ้างเกี่ยวกับการบำบัดแบบสเต็มเซลล์ (Stem Cell Therapy) ซึ่งเป็นที่รู้กันจากข่าวต่างๆ ว่ามันคือเวชศาสตร์ฟื้นฟู แต่จริงๆ แล้ว อะไรคือการบำบัดแบบสเต็มเซลล์กันแน่นะ?

มันคือการใช้สเต็มเซลล์ ซึ่งก็คือเซลล์ดั้งเดิมที่มีความสามารถในการจำลองเซลล์อื่นๆ ได้ การบำบัดสเต็มเซลล์เปรียบได้กับการปลูกถ่ายอวัยวะ แทนที่อวัยวะของผู้บริจาคด้วยเซลล์ในการรักษา สเต็มเซลล์ที่ใช้ในการบำบัดมีอยู่หลายประเภท  ดังต่อไปนี้

Embryonic stem cells
Embryonic stem cells หรือ สเต็มเซลล์จากตัวอ่อนมนุษย์ ถูกนำมาจากตัวอ่อนมนุษย์ที่มีอายุสามถึงห้าวัน อย่างไรก็ตาม เซลล์เหล่านี้ไม่ได้ถูกนำออกมาโดยตรงจากภายในร่างกายของผู้หญิง ทว่าตัวอ่อนจะถูกผสมภายในห้องแล็บด้วยอสุจิและไข่ที่ได้รับบริจาคมา จากนั้นจึงถูกนำมาใช้โดยผ่านวิธีการที่เรียกว่า การปฏิสนธิภายนอกร่างกาย (In-vitro Fertilization)

Cord blood stem cells
Cord blood stem cells หรือเซลล์ต้นกำเนิดจากเลือดสายรก สามารถเก็บได้จากสายรกหลังการคลอดเด็ก เซลล์เหล่านี้ได้ถูกนำไปใช้ในการรักษาเด็กที่เป็นโรคมะเร็งในเลือด เช่น ลูคีเมีย และความผิดปกติของเลือดทางพันธุกรรม และประสบผลสำเร็จในการรักษา เซลล์เหล่านี้ยังถูกพบในน้ำคร่ำที่ห่อหุ้มรอบตัวเด็กภายในครรภ์ของแม่อีกด้วย โดยพวกมันสามารถถูกแช่แข็งที่ธนาคารเซลล์เพื่อเก็บไปใช้ในอนาคตได้

สเต็มเซลล์จากตัวอ่อนมนุษย์ยังถูกเรียกในอีกชื่อว่า เซลล์ต้นกำเนิด (Pluripotent stem cells) พวกมันสามารถทำให้เซลล์ทุกประเภทในร่างกายเติบโตได้ สามารถแบ่งเป็นสเต็มเซลล์ในจำนวนที่มากขึ้นได้ แถมยังสามารถกลายเป็นเซลล์ประเภทใดในร่างกายก็ได้ด้วย ด้วยความสามารถที่หลากหลายของสเต็มเซลล์ตัวอ่อนมนุษย์นี้ ทำให้มันถูกใช้เป็นที่กว้างขวางในด้านการฟื้นฟูหรือซ่อมแซมเนื้อเยื่อและอวัยวะที่ตายแล้ว

Induced pluripotent stem cells (iPSCs)
Induced pluripotent stem cells เป็นเซลล์ที่มีการกลายร่างมาจากเซลล์ผู้ใหญ่ ในการสร้าง iPSCs, นักวิทยาศาสตร์จะต้องดัดแปลงพันธุกรรมของสเต็มเซลล์ผู้ใหญ่เพื่อให้มันสามารถแยกออกไปเป็นเซลล์รูปแบบพิเศษต่างๆ ภายในร่างกายได้มากกว่าเซลล์ผู้ใหญ่ ปัจจุบันมีการวิจัยต่างๆ เพื่อหาหนทางในการสร้าง iPSCs ได้อย่างปลอดภัย

Non-embryonic (adult) stem cells
หรือสเต็มเซลล์จากเนื้อเยื่อที่โตเต็มวัยแล้ว สเต็มเซลล์เหล่านี้มาจากอวัยวะหรือเนื้อเยื่อภายในร่างกายที่มีการเติบโตอย่างสมบูรณ์ ทว่ามันสามารถถูกพบได้ในทารกและเด็กๆ ต่างกับชื่อของมัน พวกมันถูกใช้เพื่อซ่อมแซมและทดแทนเนื้อเยื่อที่เสียหายในส่วนที่ร่างกายมีมันอยู่ ซึ่งหมายความว่าสเต็มเซลล์โตเต็มวัยนี้ไม่สามารถแบ่งออกไปเป็นเซลล์หลากหลายประเภทได้เหมือนสเต็มเซลล์ตัวอ่อน พวกมันมีความสามารถจำกัดในการทำให้เซลล์ต่างๆ ภายในร่างกายเติบโต

Amniotic fluid stem cells
หรือสเต็มเซลล์จากน้ำคร่ำ สเต็มเซลล์เหล่านี้มีความสามารถในการเปลี่ยนกลายเป็นเซลล์เฉพาะได้ พวกมันปกป้องทารกที่อยู่ภายในมดลูกโดยการเติมเต็มถุงลมรอบๆ ด้วยน้ำคร่ำ

สเต็มเซลล์มาจากไหนและพวกมันทำงานอย่างไร?

นักวิจัยเลี้ยงสเต็มเซลล์จากเซลล์ที่ได้รับการบริจาคมา สเต็มเซลล์เหล่านี้ถูกดัดแปลงจนมีความสามารถพิเศษในเซลล์เฉพาะชนิด เช่น เซลล์กล้ามเนื้อหัวใจ เซลล์เลือด และเซลล์เส้นประสาท เพื่อช่วยซ่อมแซมเนื้อเยื่อที่ตายแล้ว มีความผิดปกติ หรือบาดเจ็บโดยการใช้สเต็มเซลล์หรือส่วนที่แตกมาอื่นๆ ของมัน นักวิทยาศาสตร์ต่างก็หวังว่าการบำบัดเซลล์นั้นจะสามารถช่วยป้องกันระบบภูมิคุ้มกันจากการปฏิเสธการถ่ายอวัยวะได้​

ที่มา :
https://aspen-regenerativemedicine.com/stem-cell-therapy
https://www.healthline.com/health/stem-cell-research#takeaway
https://www.mayoclinic.org/tests-procedures/bone-marrow-transplant/in-depth/stem-cells/art-20048117

B03-vitaliaclinicthailand_com-HWY-ThitikamonModhuang-MINTODA


More Blog & New